Szachista [1927]
Szachista - Festiwal Filmu Niemego Kraków

Szachista [1927]

The Chess Player | Le Joueur D'échecs

Reżyseria: Raymond Bernard

Rok 1776. Pierwszy rozbiór Polski obudził zapał do walki wśród obrońców ojczyzny na terenie zaboru rosyjskiego. Przewodzi im młody hrabia Bolesław Worowski, gromadząc buntowników pod swoim dachem. Gdy zostaje ranny w bitwie, schronienia udziela mu mieszkający w sąsiednim domu ekscentryczny wynalazca, baron Kempelen. Znając umiejętności rannego konstruuje maszynę do gry w szachy, mechaniczną lalkę o wyglądzie Turka, wewnątrz której ukrywa się Worowski. Baron prezentuje wynalazek na dworze Stanisława Augusta Poniatowskiego, gdzie zwraca uwagę rosyjskiego oficera. Kolejny pojedynek szachowy ma się odbyć w Pałacu Zimowym w Petersburgu pomiędzy Turkiem i samą carycą Katarzyną Wielką. Od tej rozgrywki zależeć może niepodległość Polski.

Elektryzujące widowisko historyczne z elementami filmu przygodowego spod znaku płaszcza i szpady, które okazało się najgłośniejszym polonicum filmowym lat dwudziestych. Wiadomości na temat powstania tej patriotycznej baśni szybko podchwyciły polskie periodyki. Sensację wzbudzał również fakt, że część scen plenerowych nakręcono w Polsce, gdzie po polach pod Ostrołęką na potrzeby filmu szarżowała polska kawaleria. Ekipa filmowa otrzymała również wsparcie ze strony polskich władz, sam marszałek Józef Piłsudski przyjął ich z honorami. Stworzona specjalnie do filmu oryginalna partytura muzyczna Henriego Rabauda została ułożona z polskich melodii.

Literackim pierwowzorem filmu była powieść autorstwa Henry?ego Dupuy-Mazuela oparta na prawdziwej historii automatu, który wprawił w zdumienie najlepsze umysły Europy i Ameryki – w tym Benjamina Franklina, Edgara Allana Poe i Napoleona. Do 1982 roku uważano film za zaginiony, udało się go odtworzyć dzięki zapisowi nutowemu muzyki do filmu, z trzech odkrytych, niekompletnych kopii. Premiera zrekonstruowanej wersji filmu odbyła się w 1990 roku podczas Londyńskiego Festiwalu Filmowego. Cztery lata później zaprezentowano dzieło Bernarda w Warszawie podczas pokazu w Teatrze Wielkim. Uczestnicy 19. Festiwalu Filmu Niemego zobaczą film w wersji odrestaurowanej cyfrowo przez Photoplay Productions.

 

designed by teslathemes & MODIFIED BY JS